Η διεθνής εικόνα της Ελλάδας, η αυθεντικότητα της ταξιδιωτικής εμπειρίας και οι δυνατότητες ανάδειξης λιγότερο προβεβλημένων πλευρών της χώρας βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης με τίτλο «Η εικόνα της Ελλάδας διεθνώς», στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου Greece Talks, που διοργάνωσαν το Travel.gr και το Πρώτο Θέμα στο ξενοδοχείο Grande Bretagne, με κεντρική θεματική «NOSTALGIA: Memory, Connection & the Traveler».

16

Στο πάνελ συμμετείχαν η Rachel Howard, ταξιδιωτική συντάκτρια, και η Nicola Chilton, ταξιδιωτική συντάκτρια και σύμβουλος στρατηγικής για luxury hospitality brands, με συντονίστρια την Κατερίνα Κατώπη. Μέσα από την εμπειρία τους στην ταξιδιωτική δημοσιογραφία και τη διεθνή αγορά φιλοξενίας, συζήτησαν για τα χαρακτηριστικά που καθιστούν την Ελλάδα ξεχωριστή στα μάτια των ξένων επισκεπτών, τις σύγχρονες ταξιδιωτικές τάσεις και τις προοπτικές εμπλουτισμού της εικόνας της χώρας πέρα από τους καθιερωμένους τουριστικούς συνειρμούς.

Nicola Chilton: Η συναισθηματική σύνδεση με την Ελλάδα, η σύγχρονη Αθήνα και ο τουρισμός όλο τον χρόνο

Στη μοναδική σχέση που αναπτύσσουν οι ξένοι επισκέπτες με την Ελλάδα και στην ανάγκη ανάδειξης της πολυδιάστατης ταυτότητάς της επικεντρώθηκε η Nicola Chilton, ταξιδιωτική συντάκτρια και σύμβουλος στρατηγικής για luxury hospitality brands. Έχοντας επισκεφθεί τη χώρα για πρώτη φορά πριν από περίπου μία δεκαετία, περιέγραψε τη διαρκώς ισχυρότερη συναισθηματική σύνδεσή της με έναν τόπο που, όπως παραδέχθηκε, δύσκολα μπορεί να οριστεί μέσα από τους παραδοσιακούς όρους του τουριστικού μάρκετινγκ. Αναζητώντας τι είναι εκείνο που κάνει τους επισκέπτες να επιστρέφουν, ρώτησε φίλους της και έλαβε απαντήσεις που περιλάμβαναν το φως, τα χρώματα, τη μουσική και το φαγητό. Ωστόσο, κατά την ίδια, το ουσιαστικότερο στοιχείο βρίσκεται στους ανθρώπους.

«Πιστεύω πραγματικά ότι αυτό το κάτι είναι η συναισθηματική σύνδεση που προκύπτει από τους ανθρώπους που συναντάς εδώ», ανέφερε, ξεχωρίζοντας τον αυθορμητισμό και μια ιδιαίτερη ελευθερία συμπεριφοράς που θεωρεί χαρακτηριστική της ελληνικής καθημερινότητας. «Το βρίσκω μεθυστικό, και ξέρω ότι γι’ αυτό συνεχίζω να επιστρέφω», σημείωσε. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Πελοπόννησο, έναν προορισμό στον οποίο επιστρέφει συστηματικά, αναγνωρίζοντας τη γεωγραφική και πολιτιστική του ποικιλομορφία. Θυμήθηκε ένα ταξίδι που πραγματοποίησε τον περασμένο Μάιο με φίλους της, με αφορμή τα γενέθλιά της, επιλέγοντας την Αθήνα και την Πελοπόννησο για να τους γνωρίσει μια διαφορετική πλευρά της χώρας, πέρα από την καθιερωμένη διεθνή τουριστική της εικόνα. Μια πεζοπορία ανάμεσα σε λιβάδια με αγριολούλουδα αποτέλεσε, όπως εξομολογήθηκε, «ένα από τα πιο όμορφα πράγματα που έχω κάνει ποτέ στην Ελλάδα», αναδεικνύοντας τη σημασία των εμπειριών που επιτρέπουν στους ταξιδιώτες να ανακαλύπτουν λιγότερο προβεβλημένους τόπους.

Μιλώντας για τη νοσταλγία, περιέγραψε ένα παράδοξο συναίσθημα που βίωσε κατά την πρώτη της επίσκεψη στην Ελλάδα. Μέχρι τότε, οι εικόνες που είχε συνδέσει με τη χώρα περιορίζονταν κυρίως στο λευκό και το γαλάζιο και στην Ακρόπολη. Ωστόσο, όταν βρέθηκε εδώ, ένιωσε νοσταλγία για έναν τόπο που δεν είχε γνωρίσει προηγουμένως. «Δεν μοιραζόμαστε την ίδια νοσταλγία που μοιράζονται οι Έλληνες, αλλά την αναγνωρίζουμε», παρατήρησε, επισημαίνοντας ότι αυτή η ιδιαίτερη συναισθηματική εμπειρία αποτελεί σημαντικό μέρος της σχέσης των επισκεπτών με τη χώρα. Χαρακτήρισε, πάντως, τη νοσταλγία μια όμορφη αλλά σύνθετη έννοια, προειδοποιώντας ότι μπορεί να γίνει προβληματική «όταν η νοσταλγία εμποδίζει την πρόοδο». Όπως εξήγησε, η υπερβολική προσήλωση σε όσα έχουν χαθεί ενδέχεται να δυσκολεύει την αναγνώριση της αξίας του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, στάθηκε ιδιαίτερα στην Αθήνα, την οποία θεωρεί μία από τις πιο συναρπαστικές πόλεις της Ευρώπης. Αναφερόμενη στη δουλειά της ως ταξιδιωτική συντάκτρια, εξήγησε ότι οι ιστορίες που προτείνει στους αρχισυντάκτες των διεθνών μέσων διαθέτουν πολλαπλά επίπεδα και μεγάλο αφηγηματικό βάθος. Από τη γαστρονομία και τη χειροτεχνία μέχρι τη σύγχρονη φιλοξενία και τους ανθρώπους που δημιουργούν στην πόλη, η Αθήνα προσφέρει, κατά την εκτίμησή της, πολύ περισσότερα από τις εικόνες με τις οποίες έχει ταυτιστεί διεθνώς. Υπογράμμισε, μάλιστα, την ευθύνη των ταξιδιωτικών δημοσιογράφων να υπερβαίνουν τα καθιερωμένα στερεότυπα, αναδεικνύοντας τη σύγχρονη πολιτιστική ζωή και τις διαφορετικές ιστορίες που συνθέτουν την πραγματική εικόνα της Ελλάδας.

Παράλληλα, συνδέοντας την τοποθέτησή της με τις επισημάνσεις της Rachel Howard, αναφέρθηκε στην ευθύνη των δημοσιογράφων, των δημιουργών περιεχομένου και των επαγγελματιών του τουρισμού απέναντι στους προορισμούς που προβάλλουν. Τόνισε ότι η υπερβολική τουριστική πίεση σε ορισμένα ελληνικά νησιά δεν πρέπει να οδηγεί στην αναπαραγωγή του ίδιου μοντέλου ανάπτυξης σε άλλες περιοχές. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση των δυνατοτήτων κάθε τόπου, των αναγκών των τοπικών κοινωνιών και του βαθμού στον οποίο μπορούν να ωφεληθούν πραγματικά από την τουριστική δραστηριότητα. Αναγνώρισε, επίσης, τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη διάδοση των ταξιδιωτικών εικόνων, επισημαίνοντας ότι κάθε επισκέπτης συμμετέχει πλέον, μέσα από τις φωτογραφίες και τις αναρτήσεις του, στη διεθνή προβολή ενός προορισμού.

Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η Nicola Chilton ανέδειξε τις σημαντικές προοπτικές της Ελλάδας ως προορισμού για όλες τις εποχές του χρόνου. Αναγνωρίζοντας τη μοναδική ελκυστικότητα του ελληνικού καλοκαιριού, επισήμανε ότι οι υψηλές θερμοκρασίες, η πολυκοσμία και το αυξημένο κόστος καθιστούν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες και τις υπόλοιπες περιόδους του έτους. Όπως εξήγησε, για έναν επισκέπτη από τη Βόρεια Ευρώπη, ο Ιούνιος προσφέρει ήδη συνθήκες καλοκαιριού, ενώ ακόμη και ο Οκτώβριος μπορεί να αποτελεί ιδανική εποχή για διακοπές. «Θα ήθελα πραγματικά να δω μεγαλύτερη επίγνωση του γεγονότος ότι αυτός είναι ένας προορισμός που μπορείτε να επισκεφθείτε οποιαδήποτε εποχή του χρόνου και να ζήσετε μια εκπληκτική εμπειρία», ανέφερε, αναδεικνύοντας την ανάγκη να διευρυνθεί η διεθνής εικόνα της Ελλάδας πέρα από τους μήνες της υψηλής τουριστικής περιόδου.

Rachel Howard: Η αυθεντικότητα της Ελλάδας, οι πιέσεις του τουρισμού και η ανάγκη προστασίας της ταυτότητάς της

Στην ιδιαίτερη συναισθηματική σχέση που αναπτύσσουν οι επισκέπτες με την Ελλάδα, αλλά και στην ανάγκη επαναπροσδιορισμού του τουριστικού της μοντέλου επικεντρώθηκε η ταξιδιωτική συντάκτρια Rachel Howard, αναδεικνύοντας τόσο τα στοιχεία που καθιστούν τη χώρα ξεχωριστή όσο και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Έχοντας μεγαλώσει στην Ελλάδα, περιέγραψε τη μοναδική αμεσότητα των ανθρώπινων σχέσεων, τον αυθορμητισμό και την αίσθηση ελευθερίας που βιώνουν οι ταξιδιώτες. Όπως εξήγησε, πέρα από τη φυσική ομορφιά και τα τοπία, εκείνο που μένει στους επισκέπτες είναι η δυνατότητα να αισθάνονται ο εαυτός τους και να δημιουργούν ουσιαστικές προσωπικές συνδέσεις. Παράλληλα, στάθηκε στη συνύπαρξη της σύγχρονης ζωής με τις βαθιά ριζωμένες παραδόσεις, επισημαίνοντας ότι στην Ελλάδα η επαφή με το παρελθόν παραμένει ζωντανή, χωρίς να αναιρεί τον δυναμισμό του παρόντος.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην πολυμορφία της χώρας, σημειώνοντας ότι κάθε ελληνικό νησί διαθέτει διαφορετική ενέργεια, παραδόσεις και χαρακτήρα, ενώ η ηπειρωτική Ελλάδα προσφέρει εντελώς διαφορετικές εμπειρίες. Κατά την άποψή της, η Ελλάδα είναι πολύ πιο σύνθετη από τη διεθνή εικόνα που έχει επικρατήσει και η τουριστική της ταυτότητα δεν μπορεί να περιορίζεται στις παραλίες και στην καλοκαιρινή αναψυχή. Υποστήριξε ότι το μοντέλο στο οποίο στηρίχθηκε επί δεκαετίες μεγάλο μέρος της τουριστικής ανάπτυξης έχει πλέον κορεστεί σε ορισμένους προορισμούς και ότι χρειάζεται μεγαλύτερη έμφαση στο ανθρώπινο στοιχείο, στις τοπικές παραδόσεις, στις προσωπικές εμπειρίες και στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Μιλώντας για τις πιέσεις που δέχονται δημοφιλείς ελληνικοί προορισμοί, αναφέρθηκε στην κλιματική αλλαγή, στη λειψυδρία, στην επάρκεια των υποδομών και στις συνέπειες της υπερβολικής συγκέντρωσης επισκεπτών. Με προσωπικό παράδειγμα εξήγησε ότι, παρότι ζει στην Ελλάδα και αγαπά τη χώρα, προτιμά να περνά τις διακοπές του Αυγούστου στη Σκανδιναβία, καθώς η ζέστη, η πολυκοσμία, το υψηλό κόστος και οι δυσκολίες στις μετακινήσεις καθιστούν την εμπειρία σε ορισμένα ελληνικά νησιά ιδιαίτερα απαιτητική. Εξέφρασε, μάλιστα, έντονο προβληματισμό για τη συνέχιση ενός μοντέλου ανάπτυξης που βασίζεται στη δημιουργία ολοένα μεγαλύτερων τουριστικών εγκαταστάσεων, χωρίς να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη οι φυσικοί πόροι και οι αντοχές κάθε περιοχής.

Στο ίδιο πλαίσιο, άσκησε κριτική στην επίδραση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, εκτιμώντας ότι έχουν συμβάλει στην υπερβολική προβολή και στον κορεσμό προορισμών τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης των ίδιων λαθών σε περιοχές που δεν έχουν ακόμη δεχθεί έντονη τουριστική πίεση, αναφέροντας χαρακτηριστικά τη Σαντορίνη και τη Μύκονο, αλλά και την προοπτική δημιουργίας νέων μεγάλων υποδομών εξυπηρέτησης κρουαζιερόπλοιων σε άλλα νησιά. «Δεν νομίζω ότι θα έπρεπε να καυχιόμαστε για τον αριθμό των ανθρώπων που έρχονται στην Ελλάδα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η συζήτηση πρέπει να στραφεί περισσότερο στην ποιότητα, στην προστασία του περιβάλλοντος και στη διατήρηση όσων συγκροτούν την ελληνική ταυτότητα. Αναγνώρισε τη σημαντική οικονομική συμβολή του τουρισμού, επιμένοντας ωστόσο ότι κάθε προορισμός χρειάζεται ανάπτυξη προσαρμοσμένη στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και στις δυνατότητες που διαθέτει.

Αναφερόμενη στη νοσταλγία, η Rachel Howard στάθηκε στις εικόνες της Ελλάδας των προηγούμενων δεκαετιών, όπως τις γνώρισε μέσα από τις αφηγήσεις των γονιών της και τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες της εποχής. Θυμήθηκε την απλότητα της ζωής στα χωριά και κυρίως την αμεσότητα των ανθρώπινων σχέσεων, θεωρώντας ότι αυτό το στοιχείο πρέπει να παραμείνει αναπόσπαστο μέρος της ταξιδιωτικής εμπειρίας. Εξέφρασε, παράλληλα, την αντίθεσή της στην εμπορική κατασκευή της λεγόμενης αυθεντικότητας, επισημαίνοντας ότι οι πραγματικά αυθεντικές στιγμές προκύπτουν συχνά αυθόρμητα, έξω από οργανωμένα προγράμματα και προκαθορισμένες διαδρομές. «Η Ελλάδα είναι μια πολύ αυθεντική, ειλικρινής και ακατέργαστη χώρα», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η τουριστική προβολή της οφείλει να παραμένει πιστή σε αυτόν τον χαρακτήρα.

Κλείνοντας, ανέδειξε τη σημασία της πολιτιστικής ταυτότητας ως βασικού στοιχείου για τη μελλοντική τοποθέτηση της Ελλάδας στη διεθνή τουριστική αγορά. Αναφέρθηκε στον πλούτο της αρχαίας κληρονομιάς, αλλά και στη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία, στην Αθήνα και στις παραδοσιακές τέχνες που εξακολουθούν να μεταδίδονται από γενιά σε γενιά. «Πιστεύω ότι η Ελλάδα θα πρέπει να αποτελέσει, για άλλη μια φορά, έναν πολιτιστικό προορισμό», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι η διεθνής εικόνα της χώρας χρειάζεται να αναδεικνύει περισσότερο το πολιτιστικό της βάθος και λιγότερο ένα τυποποιημένο μοντέλο πολυτελούς αναψυχής.

Διαβάστε ακόμα:

Greece Talks: Όλα όσα έγιναν στο συνέδριο του Travel.gr