Ως ένα ανοιχτό πεδίο συνάντησης σωμάτων, μνήμης και συλλογικής εμπειρίας, ο χορός έχει την τιμητική του στον φετινό προγραμματισμό του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου για την Πειραιώς 260, έναν χώρο όπου η τέχνη συναντά τον βιομηχανικό ιστό της πόλης και έναν χώρο ο οποίος φέτος έχει γενέθλια καθώς συμπληρώνονται 20 χρόνια από τότε που το κτιριακό συγκρότημα της Πειραιώς 260 αποτέλεσε τον καλλιτεχνικό πυρήνα του θεσμού.
Η γιορτή είναι συνώνυμη του χορού, είναι επίσης μία υπενθύμιση ότι ο χορός αποτελεί μέσο έκφρασης που ενέχει δύναμη και στιβαρότητα και αντανακλά την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης. Για τον Μιχαήλ Μαρμαρινό, τον νέο Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ ΑΕ, «η κίνηση δεν αποτελεί μια απλή καλλιτεχνική έκφραση, αλλά έναν αυτόνομο τρόπο σκέψης και μια στάση απέναντι στον κόσμο, όπου το σώμα αναδεικνύεται σε φορέα Ιστορίας και πολιτικής ευαισθησίας που διεκδικεί τον χώρο του στο παρόν».
Αυτά καθρεπτίζονται στα έργα που ανέβηκαν από την αρχή του Φεστιβάλ στην Πειραιώς 260 και σε αυτά που έπονται. Πρόκειται για μια ενότητα παραστάσεων που περιλαμβάνει από μικρές, προσωπικές ιστορίες έως διεθνείς παραγωγές μεγάλης κλίμακας. Θέτουν επί τάπητος ζητήματα όπως η εξουσία, το πένθος, η μνήμη, η απώλεια, όσα διαδραματίζονται γύρω μας και τρόπον τινά αφορούν στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Πλην των χορευτικών και θεατρικών παραστάσεων και ενοτήτων όπως «Φωνές του Αραβικού Κόσμου», στην Πειραιώς 260 η σύγχρονη μουσική φέτος επαναπροσδιορίζεται μέσα από τον νέο κύκλο C_Music NOW, μια πρόταση μέσα από την οποία συστήνεται εκ νέου σε διάλογο με τις άλλες τέχνες. Οι βραδιές ολοκληρώνονται με μεταμεσονύκτιες προβολές κινηματογραφημένων ελληνικών και διεθνών παραστάσεων κάτω από τον έναστρο ουρανό (4, 8, 13, 21 & 24 Ιουλίου), καθώς και τα μεταμεσονύκτια μουσικά live ΑΦTER στην Πλατεία, αλλά πλέον και στον Κήπο της Πειραιώς 260. Σημαντικός είναι επίσης ο κύκλος ανοιχτών παρουσιάσεων και συζητήσεων με επιτελεστικό χαρακτήρα.
Focus στον Χορό
Ο Ιούλιος καταδεικνύεται πολλά υποσχόμενος για το πρόγραμμα της Πειραιώς 260, συνεχίζοντας τον επιτυχημένο κύκλο παραστάσεων που ξεκίνησε στα τέλη Μαΐου και, μεταξύ άλλων, περιλάμβανε αφιέρωμα στον πρώην Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ, Γιώργο Λούκο.
Στην «αυγή» του Ιουλίου –χθες και σήμερα– ο Ιρανός χορογράφος Άρμιν Χόκμι και η ομάδα του, στην πρώτη τους εμφάνιση στην Ελλάδα, παρουσιάζουν το «Shiraz» που αφορά στο ομώνυμο φεστιβάλ Τεχνών του Ιράν που είχε εγκαινιαστεί από τη σύζυγο του σάχη της Περσίας και απαγορεύθηκε αργότερα μετά την Ιρανική Επανάσταση. Ο Χόκμι προσπαθεί να αφουγκραστεί ένα παρελθόν που δεν πρόλαβε να ζήσει, φέρνοντας στο προσκήνιο τον χορό ως άσκηση συλλογικής μνήμης· μια άσκηση αγάπης.
Ο πρωτοπόρος του θεάτρου ντοκιμαντέρ στην Ευρώπη, Μίλο Ράου, παρουσιάζει (4-5 Ιουλίου) το «Medea’s Children», μια παράσταση που συνομιλεί με τον πυρήνα της ευριπίδειας τραγωδίας για να δοκιμάσει τα όρια του ορατού και του ανεκτού, κατάλληλη για ηλικίες 16+, και η Ιταλοσουηδή ηθοποιός και σκηνοθέτις Τζέμα Χάνσον Καρμπόνε ανεβάζει (4-5 Ιουλίου) τον «Ευαγγελισμό της Κασσάνδρας» του Δημήτρη Δημητριάδη, αποδίδοντας την Κασσάνδρα όχι ως την προφήτη που δεν γίνεται πιστευτή, αλλά ως τη φύλακα ενός κόσμου όπου τα αντίθετα συμφιλιώνονται και υποχωρεί η άρνηση.
Ο Φώτης Νικολάου (σύνθεση χορογραφία) παρουσιάζει (8-9 Ιουλίου) το έργο «Διάδρομος» ως μια μεταφορά μίας πορείας ζωής και θέτει επί τάπητος ερωτήματα για την εμπειρία του αποχαιρετισμού σε όλες της τις εκφάνσεις καθώς και τις δυνατότητες της τέχνης να υπερβαίνει το ατομικό βίωμα και να ανάγεται στη συλλογικότητα. Οι Λιβανέζοι δημιουργοί Ραμπί Μρουέ και Λίνα Ματζνταλανί αντλούν υλικό από την δική τους εμπειρία εκπατρισμού και παρουσιάζουν (12-13 Ιουλίου) στο «Four Walls and a Roof» πώς είναι να ζει και να εργάζεται κάποιος στην εξορία και ποιες είναι οι προσδοκίες της ελευθερίας του λόγου σε χώρα της Δύσης με δημοκρατικό πολίτευμα.
Το ερώτημα τι σχέση έχουν οι χασάπηδες με τον χασάπικο χορό θέτει η παράσταση «Butchers» (12-13 Ιουλίου) της Ιταλίδας χορογράφου Γκλόριας Ντορλιγκούτσο, η οποία στρέφεται προς τη χειρονομία της κοπής αναζητώντας το σημείο όπου τέμνουν η εργασία, ο ρυθμός και η καθημερινή πρακτική. Το ίδιο διάστημα (13-14 Ιουλίου) το κοινό θα γνωρίσει τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία της Κίνας: ο Τάο Γιε και το TAO Dance Theater ανασυντάσσουν στο «16 & 17» τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το σώμα, την κίνηση ακόμα και τον χρόνο, υπογραμμίζοντας ότι η σύνδεση των σωμάτων είναι μια παγκόσμια γλώσσα. Ακολουθεί (14-15 Ιουλίου) η «Γη της Επαγγελίας», μία παραγωγή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης υπό τη ματιά της Γεωργίας Μαυραγάνη, η οποία καταθέτει μια παράσταση βαθιά συνδεδεμένη με την ταυτότητα και την ευρύτερη κοινωνία της Δυτικής Μακεδονίας.
Στην πρώτη του εμφάνιση στην Ελλάδα ο γεννημένος στη Γαλλία, μαροκινής καταγωγής Μοχάμεντ Ελ Χατίμπ, καταθέτει (17-18 Ιουλίου) στο «Ending in Beauty» μία προσωπική, επείγουσα ανάγκη να ειπωθούν τα ανείπωτα – όχι ως εξομολόγηση για μία απώλεια, αλλά ως κατάθεση μνήμης που μπορεί έπειτα να μοιραστεί. Από πλευράς της, η Ντέμπορα Χέι, στην πρώτη της εμφάνιση στην Ελλάδα, θέτει (17-18 Ιουλίου) μέσα από το «σημείο Deborah Hay» το ερώτημα πώς μπορεί μια χορογραφία να υπάρξει ταυτόχρονα ως κίνηση, ως γλώσσα και ως τρόπος να ξανασκεφτούμε την παρουσία του σώματος στον χώρο.
Στο «Us», η Μαρία Χασάπη (χορογραφία – σύλληψη) επικεντρώνεται (22-23 Ιουλίου) στο παγκάκι ως ένα καθημερινό αντικείμενο που παραπέμπει στην πράξη της αναμονής και της παρατήρησης και ως ένα σκηνικό όπου τα σώματα μετακινούνται.
Σε διάστημα τριών ημερών (22-24 Ιουλίου), η Ζωή Ευσταθίου πραγματεύεται την έννοια της σιωπής σε διάλογο με την έννοια του ηλεκτρισμού μέσα από την παράσταση «When Did Silence Get This Loud?», ο Πάνος Μαλακτός στην solo performance «Brightest Heroine» επικεντρώνεται στο σώμα που αντιδρά ενάντια στην αδυσώπητη πραγματικότητα, και η Χριστίνα Κοσιάρη σμίγει μέσα από «τα κόλλυβα», την ελληνική τελετουργική παράδοση με τη σύγχρονη σκηνική γλώσσα.
Η αυλαία πέφτει, για φέτος, στην Πειραιώς 260, με την παράσταση της Βραζιλιάνας Κριστιάν Ζαταΐ, «A Trial» (26-27 Ιουλίου). Βασίζεται στο έργο «Ένας εχθρός του λαού» του Χένρικ Ίψεν, πραγματεύεται τη σύγκρουση ανάμεσα στο ατομικό συμφέρον και την κοινωνική ευθύνη, και επικεντρώνεται στην αλήθεια που τίθεται υπό δοκιμασία.
Παράλληλα, στον Κήπο της Πειραιώς 260 φιλοξενείται έως τις 27 Ιουλίου, πρωτότυπη εγκατάσταση εικαστικού φωτισμού του βραβευμένου design studio Objects of Common Interest, αποτελώντας πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της οπτικής ταυτότητας του χώρου. Η εγκατάσταση δημιουργεί ένα νέο, φωτεινό τοπίο, προσκαλώντας τους θεατές σε μια μοναδική βιωματική εμπειρία πριν και μετά τις παραστάσεις, ενεργοποιώντας το βιομηχανικό περιβάλλον με έναν τρόπο σχεδόν οργανικό.
Θέατρο εκτός της Πειραιώς
Πλην των θεατρικών και χορευτικών παραστάσεων που ανεβαίνουν σε χώρους της Πειραιώς 260, τρεις επιπλέον χώροι φιλοξενούν έργα που υπάγονται στον καλλιτεχνικό προγραμματισμό του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026.
Στο θέατρο «104» ο Γιώργος Βουρδαμής σκηνοθετεί (18-21 Ιουλίου) τη «Νοχαβελάνδη», ένα γουέστερν δωματίου του Γιάννη Αποσκίτη που θίγει την αποικιοκρατική κληρονομιά, την απληστία και τη μοναξιά του ανθρώπου. Στο θέατρο «Αλκμήνη» η σκηνοθέτις Μαριλένα Κατρανίδου καταθέτει (20-23 Ιουλίου) την ανάγνωσή της στη «Φαλακρή Τραγουδίστρια» του Ευγένιου Ιονέσκο ως ενός έργου – πεδίου αναφοράς πάνω στους ανθρώπινους μηχανισμούς. Στο Σύγχρονο Θέατρο, ο Θανάσης Κριτσάκης παρουσιάζει (21-23 Ιουλίου) στο «Michel: Ασκήσεις Θνητότητας», μία παράσταση πρωτότυπης δραματουργίας που πραγματεύεται θραύσματα καθημερινού λόγου, όπως αυτά αποτυπώνονται στον χώρο ενός γυμναστηρίου, καθώς και εμβληματικά κείμενα του δυτικού πολιτισμού.
Αν μη τι άλλο, πρόκειται για παραστάσεις θεάτρου και χορού που πρόκειται να συντροφεύσουν το καλοκαίρι στο κλεινόν άστυ και αξίζουν της παρακολούθησής μας καθότι αποτελούν τον σκελετό ενός καλλιτεχνικού προγραμματισμού καμωμένου με φροντίδα.
* Περαιτέρω πληροφορίες για τις παραστάσεις, τις ώρες, τις διευθύνσεις των χώρων, την προμήθεια εισιτηρίων, κ. ά., στην ιστοσελίδα του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, aefestival.gr.
Διαβάστε ακόμα:
Μουσικό «αντίο» στο Ηρώδειο από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών
Τα μουσεία του Πειραιά: Ένα ταξίδι στην ιστορία και τον πολιτισμό
Το Αρχαίο Στάδιο Επιδαύρου υποδέχεται το κοινό μετά τα μεσάνυχτα
