Πώς αποχαιρετάς έναν ιερό χώρο πολιτισμού και τέχνης, αισθητικής και αρμονίας, όπως το Ωδείο Ηρώδου Αττικού; Με κάτι ανείπωτο αλλά συνάμα καθολικό, με τη μουσική που δεν δέχεται όρων και ορίων, που μπορεί και διαχέεται και συνενώνει καθότι μιλά στην πανανθρώπινη γλώσσα, των συναισθημάτων. Γι’ αυτό και η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών επέλεξε να πει το δικό της «αντίο» με τη μνημειώδη Όγδοη Συμφωνία του Γκούσταβ Μάλερ, δίνοντας τη δεύτερη για φέτος και τελευταία συναυλία της στο ρωμαϊκό ωδείο, προτού αυτό κλείσει για τριετείς εργασίες συντήρησης.
Μόνο που η συναυλία της ΚΟΑ, στις 29 Ιουνίου, στο Ηρώδειο, δεν ήταν μόνο ένα γεγονός στις «Εορτές Αποχαιρετισμού» του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Ήταν μία δυναμική σύμπραξη μίας ορχήστρας, τεσσάρων χορωδιών και οκτώ σολίστ, που ένωσαν τις φωνές και τη δεξιοτεχνία τους υπό την μπαγκέτα του διεθνούς φήμης Πολωνού αρχιμουσικού, Μιχάλ Νεστερόβιτς, προσφέροντάς μας πνευματική ανάταση και αρμονία.
Το βλέμμα μας κινείτο στον χώρο παρατηρώντας τις κατευθύνσεις που έδινε ο Νεστερόβιτς, την αφοσίωση των μουσικών της ΚΟΑ και τον τέλειο συγχρονισμό των χορωδών. Το σάλπισμα τρομπέτας ανύψωσε τη ματιά μας· ανάμεσα στο κάτω και άνω διάζωμα του Ηρωδείου στέκονταν μουσικοί της ΚΟΑ που «πλημμύριζαν» επίσης με τις νότες τους τον χώρο ενώ η όλη διαδικασία μας «ταξίδεψε» πίσω στον χρόνο, στη δημιουργία του εν λόγω έργου του Μάλερ.
Γνωστή παγκοσμίως ως «Συμφωνία των Χιλίων», αντλεί το εν λόγω προσωνύμιό της από την πρώτη της παρουσίαση στο Μόναχο, από τον ίδιο τον συνθέτη μόλις επτά μήνες πριν από τον θάνατό του. Εν έτει 1910, μήνα Οκτώβριο, βρέθηκαν επί σκηνής περί τους 1000 μουσικούς –ορχήστρα, οκτώ σολίστ και χορωδίες (850 χορωδοί)– δημιουργώντας ένα πρωτοφανές ηχητικό γεγονός. Πλην όμως, του αριθμού των εκτελεστών, «η ονομασία ”των Χιλίων” αποτυπώνει τον ίδιο τον πυρήνα του έργου: τη σύλληψη μιας συλλογικής, κοσμικής εμπειρίας, όπου η ανθρώπινη φωνή και ο συμφωνικός ήχος συνυπάρχουν δυναμικά και ισότιμα.
Δομημένη σε δύο εκτενή μέρη –το πρώτο βασισμένο στον λατινικό ύμνο ”Veni Creator Spiritus” και το δεύτερο εμπνευσμένο από τον ”Φάουστ”, του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε– η Συμφωνία ξεπερνά τα όρια της παραδοσιακής φόρμας και μετατρέπεται σε ένα μεγαλόπνοο μουσικό όραμα και παραμένει μέχρι σήμερα σύμβολο καλλιτεχνικής και ανθρώπινης υπέρβασης», όπως υπογραμμίζει η ΚΟΑ.
Απουσία αμφιβολίας ή εσωτερικής πάλης, «αναπτύσσει μια αγέρωχη, στιβαρή ρητορική, κομίζοντας μηνύματα μείζονος πνευματικότητας με αταλάντευτη, εσωτερική και μουσική αυτοπεποίθηση», συμπληρώνει η ΚΟΑ για την Όγδοη Συμφωνία στην οποία ο Μάλερ αναγνώρισε το μεγαλύτερο συνθετικό του επίτευγμα, ενώ ο Γερμανός συγγραφέας Τόμας Μαν αποτύπωσε την πεμπτουσία του κολοσσιαίου αυτού συμφωνικού έργου λέγοντας πως «εκφράζει την τέχνη της εποχής μας στην πιο βαθιά και ιερή της μορφή».
Όσα «γεννήθηκαν» κατά τη συναυλία διατηρούνται με το πέρας της, από κοινού με ορισμένους από τους στίχους που ακούστηκαν και ανάγονται στην πνευματικότητα και τα ουσιώδη, όπως ότι «η παντοδύναμη αγάπη όλα τα πλάθει και όλα τα φροντίζει».
Σε αυτό το συναυλιακό αποτέλεσμα που είχε ως θεμέλιό του την αγάπη για τη μουσική, μετείχαν η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, η Χορωδία της ΕΡΤ (διδασκαλία-διεύθυνση: Μιχάλης Παπαπέτρου), η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων (διδασκαλία-διεύθυνση: Σταύρος Μπερής), η Oltenia Philharmonic Academic Choir (διδασκαλία-διεύθυνση: Svilen Simeonov), η Παιδική Χορωδία Rosarte (διδασκαλία-διεύθυνση: Ρόζη Μαστροσάββα), καθώς και οι σολίστ Ιβόνα Σομπότκα, Κατερίνα Σαντμάγιερ και Βάσια Αλάτη (υψίφωνοι), Μαίρη-Έλεν Νέζη (μεσόφωνος), Άννα Αγάθωνος (άλτο), Μάριο Τζεφίρι (τενόρος), Δημήτρης Τηλιακός (βαρύτονος) και Τζονγκ-μιν Παρκ (βαθύφωνος).
Επρόκειτο δε, για το προτελευταίο πολιτιστικό γεγονός που έλαβε χώρα στο Ηρώδειο, μιας και στις 30 Ιουνίου έδωσε συναυλία ο ανανεωτής της soul και του R&B, John Legend, στο πλαίσιο της περιοδείας του, «An Evening of Songs & Stories». Ακολουθεί σιωπή των μελωδιών και των ερμηνειών για τα επόμενα τρία χρόνια, λόγω εργασιών που αφορούν στην αναστήλωση-συντήρηση του μνημείου και τη διαμόρφωση των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων με σκοπό την προστασία και την ανάδειξη του απαράμιλλης ομορφιάς Ηρωδείου και την καλύτερη εξυπηρέτηση του κοινού.
Διαβάστε ακόμα:
Τα μουσεία του Πειραιά: Ένα ταξίδι στην ιστορία και τον πολιτισμό
O αινιγματικός κόσμος του Φασιανού ξεδιπλώνεται στην Άνδρο
Θεσσαλονίκη: Μια ομάδα πολιτιστικών ξεναγήσεων ξανασυστήνει την πόλη ακόμα και στους κατοίκους της
