Ταξίδι στη Γιανγκόν και το Μαντελέι της Μιανμάρ

Την πνευματική καρδιά της βουδιστικής Μιανμάρ αποτελεί η χρυσή Παγόδα Σβενταγκόν, που βρίσκεται λιγότερο από 3 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του κέντρου της Γιανγκόν και είναι ορατή σχεδόν από κάθε σημείο της. Σύμφωνα με την παράδοση, το πρώτο ιερό κτίστηκε εκεί όσο ζούσε ακόμη ο Βούδας, για να φυλαχθούν οκτώ τρίχες του που έφεραν κάποιοι έμποροι. Η σημερινή μορφή της παγόδας διαμορφώθηκε κυρίως μετά τη μεγάλη ανακατασκευή του 1775.

Η τεράστια κεντρική στούπα κυριαρχεί στην υπερυψωμένη πλατφόρμα των περίπου 56 στρεμμάτων και γύρω της απλώνονται δεκάδες μικρότερα ιερά, στούπες, καμπάνες και αγάλματα του Βούδα, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει εκείνος που έχει λαξευθεί σε ένα μόνο κομμάτι βιρμανικού νεφρίτη.

Γνωριμία με την αποικιακή Γιανγκόν

Όταν οι Βρετανοί σχεδίασαν τη ρυμοτομία της Γιανγκόν τον 19ο αιώνα, οργάνωσαν το κέντρο της πόλης γύρω από την ήδη υπάρχουσα Sule Paya. Σήμερα, η χρυσή στούπα της, ύψους περίπου 45 μέτρων, παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ορόσημα της πόλης. Η παγόδα περιβάλλεται από καταστήματα και έναν θορυβώδη κυκλικό κόμβο, όμως στο εσωτερικό της επικρατεί απροσδόκητη ηρεμία. Λίγο πιο ανατολικά βρίσκεται ο κήπος Mahabandoola, ένα ευχάριστο καταφύγιο από τη φασαρία του κέντρου, με το Μνημείο Ανεξαρτησίας να δεσπόζει στο εσωτερικό του.

Γύρω από τη Sule Paya απλώνεται η αποικιακή καρδιά της Γιανγκόν με το εντυπωσιακό Δημαρχείο και το παλιό Υπουργείο Μετανάστευσης, που αρχικά λειτουργούσε ως πολυκατάστημα αποκαλούμενο ως «Harrods της Ανατολής». Η κοντινή οδός Pansodan, γεμάτη υπαίθριους πάγκους βιβλίων, αποτελεί πραγματικό θησαυρό αποικιακής αρχιτεκτονικής. Ένα ακόμη αξιοθέατο είναι το ιστορικό ξενοδοχείο Strand που κτίστηκε το 1901 και μετά την αποκατάστασή του συγκαταλέγεται ξανά στα κορυφαία της πόλης.

Γνωστή και ως Scott Market, η τεράστια αγορά Μποτζιόκ Αούνγκ Σαν αποτελεί αγαπημένο σημείο των ταξιδιωτών που αναζητούν αναμνηστικά, όπως πίνακες ζωγραφικής, παραδοσιακές μαριονέτες και κοσμήματα. Εκεί θα βρείτε τα χειροποίητα διακοσμητικά ή χρηστικά αντικείμενα από λάκα, κατασκευασμένα με την παραδοσιακή τεχνική lacquerware, μία από τις πιο γνωστές μορφές βιρμανικής χειροτεχνίας. Αξίζει να περιπλανηθείτε στους διαδρόμους της αγοράς ακόμη κι αν δεν σκοπεύετε να αγοράσετε κάτι, καθώς παραμένει ένα από τα πιο ζωντανά σημεία της πόλης και εξαιρετικό μέρος για να δοκιμάσετε βιρμανικές γεύσεις σε μικρά τοπικά μαγειρεία και υπαίθριους πάγκους φαγητού.

Μανταλέι: Στους δρόμους της τελευταίας βασιλικής πρωτεύουσας

Με αεροπλάνο μπορείτε να πάτε από τη Γιανγκόν στη Μανταλέι, την πολιτιστική πρωτεύουσα της Μιανμάρ, αλλά εάν δεν σας πειράζουν τα μακρινά ταξίδια προτιμήστε το νυχτερινό τρένο: μπορεί η διαδρομή να είναι πολύωρη, ωστόσο θα σας δώσει την ευκαιρία να γνωρίσετε την αυθεντική πλευρά της χώρας.

Η Μανταλέι ιδρύθηκε το 1857 από τον βασιλιά Mindon Min και ήταν η τελευταία βασιλική πρωτεύουσα της Βιρμανίας. Μετά την κατάληψή της από τους Βρετανούς, το 1885, γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη έως την ιαπωνική εισβολή του 1942, όταν μεγάλο μέρος της παλιάς πόλης και των ξύλινων ανακτόρων καταστράφηκε από τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς. Σήμερα αποτελεί το εμπορικό κέντρο της Άνω Βιρμανίας, με έντονη κινεζική παρουσία και σημαντικό ρόλο στο εμπόριο με την Κίνα. Παράλληλα θεωρείται η πολιτιστική πρωτεύουσα της Μιανμάρ, καθώς εδώ διατηρούνται ζωντανές πολλές παραδοσιακές τέχνες -από τη δημιουργία των χρυσών φύλλων που αφιερώνονται στα αγάλματα του Βούδα και τη λιθοξοΐα, έως τις χειροποίητες μαριονέτες, τη μουσική και τις παραστάσεις παραδοσιακού χορού.

Οι χοροί συνδυάζουν βουδιστικές, βασιλικές και λαϊκές επιρροές και χαρακτηρίζονται από αργές, εξαιρετικά εκφραστικές κινήσεις των χεριών και περίτεχνες φορεσιές, με τη συνοδεία παραδοσιακής ορχήστρας με τύμπανα, γκονγκ και πνευστά. Πολλές παραστάσεις βασίζονται σε ιστορίες από τη ζωή του Βούδα, σε θρύλους της βιρμανικής αυλής, ή σε παραδοσιακές μαριονέτες yoke thé ντυμένες με πολυτελή υφάσματα και κεντήματα, που κινούνται με δεκάδες νήματα από έμπειρους κουκλοπαίκτες.

Μνημεία του λόφου της Μανταλέι και «το μεγαλύτερο βιβλίο του κόσμου»

Ξεκινήστε την περιήγησή σας από τους πρόποδες του λόφου της Μανταλέι όπου συγκεντρώνονται μερικά από τα σημαντικότερα μοναστήρια και ιερά. Το πιο εντυπωσιακό είναι το Shwenandaw Kyaung, το περίφημο ξύλινο μοναστήρι από ξύλο τικ που κτίστηκε αρχικά μέσα στο παλάτι ως κατοικία του βασιλιά Mindon Min. Μετά τον θάνατό του μεταφέρθηκε εκτός των ανακτόρων, γεγονός που τελικά το έσωσε από την καταστροφή στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σήμερα θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα δείγματα παραδοσιακής βιρμανικής ξυλογλυπτικής, με εντυπωσιακά σκαλισμένες στέγες και κολόνες.

Συνεχίστε επισκεπτόμενοι την εντυπωσιακή Kuthodaw Paya. Φιλοξενεί 729 μαρμάρινες πλάκες χαραγμένες με τον κανόνα των ιερών κειμένων του Θεραβάντα Βουδισμού, καθεμία τοποθετημένη μέσα στη δική της μικρή λευκή στούπα. Εξαιτίας της τεράστιας κλίμακάς του, το συγκρότημα έχει χαρακτηριστεί ως «το μεγαλύτερο βιβλίο του κόσμου». Η κοντινή Sandamuni Paya περιλαμβάνει μαρμάρινες πλάκες με σχόλια πάνω στα ίδια ιερά κείμενα. Στην Kyauktawgyi Paya δεσπόζει ένας τεράστιος Βούδας σκαλισμένος από ένα και μόνο κομμάτι μαρμάρου: Εκεί διοργανώνεται κάθε Οκτώβριο και ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά φεστιβάλ της πόλης.

Αν θέλετε να ανεβείτε ως την κορυφή του λόφου προτιμήστε την ώρα του ηλιοβασιλέματος, καθώς θεωρείται μία από τις κορυφαίες εμπειρίες στην πόλη. Θα ανεβείτε από στεγασμένες τσιμεντένιες σκάλες, πλαισιωμένες από μικρά καταστήματα με ποτά, σνακ και αναμνηστικά. Στη διαδρομή θα συναντήσετε μικρά ιερά, στούπες και έναν τεράστιο όρθιο Βούδα στραμμένο προς την πόλη. Φθάνοντας θα σταθείτε μαζί με προσκυνητές, μοναχούς και άλλους ταξιδιώτες στη μεγάλη βεράντα της στούπας Sutaungpyi για να απολαύσετε τη μεγαλειώδη θέα προς τον ποταμό Αγιεγιαουάντι, τις παγόδες και την απέραντη πεδιάδα γύρω από το Μανταλέι.

Παρακολουθήστε τις σπουδαίες τελετουργίες στο MahamuniPaya

Αξίζει να ξυπνήσετε αξημέρωτα ώστε να φτάσετε πριν από τις 4 η ώρα στο σημαντικότερο βουδιστικό ιερό του Μανταλέι, τη Mahamuni Paya, και να παρακολουθήσετε τις τελετουργίες.
Στο εσωτερικό του βρίσκεται ένα επιβλητικό άγαλμα του Βούδα ύψους 3,8 μέτρων και βάρους περίπου έξι τόνων, το οποίο μεταφέρθηκε το 1784 από το Mrauk U, την ιστορική πρωτεύουσα του παλιού βασιλείου του Αρακάν, στη δυτική Μιανμάρ.

Όπως θα δείτε, στις 4 το πρωί μοναχοί και υπεύθυνοι του ναού καθαρίζουν τελετουργικά το πρόσωπο του αγάλματος, πλένουν συμβολικά τα δόντια του και σκουπίζουν το πρόσωπο με υφάσματα, ενώ οι πιστοί παρακολουθούν και προσεύχονται. Στη συνέχεια άνδρες πλησιάζουν διαδοχικά το άγαλμα και κολλούν μικρά τετράγωνα φύλλα χρυσού στους ώμους, το στήθος και τα χέρια του. Η πρακτική αυτή συνεχίζεται εδώ και περίπου 240 χρόνια, και τα αφιερώματα έχουν σχηματίσει πλέον ένα παχύ, ανάγλυφο στρώμα χρυσού επάνω στο σώμα του Βούδα.

Η συγκεκριμένη τελετουργία συνδέεται με τη βουδιστική παράδοση του Θεραβάντα και θεωρείται πράξη βαθιάς ευλάβειας, μέσω της οποίας οι πιστοί επιδιώκουν να αποκτήσουν πνευματική αξία και καλό κάρμα. Παρόμοιες πρακτικές συναντώνται και σε άλλα ιερά της Μιανμάρ, όμως στη Mahamuni Paya αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς το άγαλμα θεωρείται ένα από τα πιο σπουδαία βουδιστικά κειμήλια της χώρας.

Τα φύλλα χρυσού τοποθετούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, αλλά μόνο από άνδρες: οι γυναίκες δεν επιτρέπεται να πλησιάσουν το άγαλμα κι έτσι τα παραδίδουν σε άνδρες συνοδούς, ή υπεύθυνους του ναού, για να τα κολλήσουν εκείνοι.

Αφού παρακολουθήσετε τις τελετές, αξίζει να εξερευνήσετε και τους γύρω χώρους της Mahamuni Paya. Βορειοδυτικά του κύριου ιερού βρίσκεται ένα κτίριο που στεγάζει χάλκινα και πέτρινα ινδουιστικά αγάλματα τα οποία προέρχονται από το Άνγκορ Βατ, το μεγάλο συγκρότημα ναών της αυτοκρατορίας των Χμερ στην Καμπότζη και ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία της Ασίας. Τα αγάλματα μεταφέρθηκαν αρχικά από τους Ραχίν από την περιοχή του Άνγκορ στο βασίλειο του Αρακάν και αργότερα κατασχέθηκαν από τον βασιλιά Bodawpaya μαζί με το ιερό άγαλμα του Βούδα, όταν κατέκτησε το Mrauk U το 1784.

Στις συνοκίες των λιθοξόων και των κατασκευαστών φύλλων χρυσού

Στα νοτιοδυτικά της Mahamuni Paya εκτείνεται μια ολόκληρη συνοικία με εργαστήρια λιθοξόων που είναι από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες του Μανταλέι. Μέσα σε ανοιχτούς, σκονισμένους χώρους, τεχνίτες δουλεύουν ασταμάτητα πάνω σε τεράστια κομμάτια μαρμάρου, σμιλεύοντας αγάλματα του Βούδα κάθε μεγέθους -από μικρά που τοποθετούνται σε οικιακά ιερά, έως γιγαντιαία που προορίζονται για παγόδες σε όλη τη χώρα. Μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη την παραδοσιακή διαδικασία που ξεκινά με τη χονδρική λάξευση και συνεχίζεται με λεπτομέρειες του προσώπου και γυάλισμα της πέτρας.

Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται τα εργαστήρια που φτιάχνουν τα χρυσά φύλλα ακολουθώντας τεχνικές που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά. Εκεί οι τεχνίτες σφυροκοπούν μικρά κομμάτια χρυσού επί ώρες, μέχρι να μετατραπούν σε εξαιρετικά λεπτά φύλλα, ενώ σε διπλανούς χώρους γυναίκες τα διαχωρίζουν και τα τοποθετούν προσεκτικά σε ειδικά χαρτιά συσκευασίας. Στα περισσότερα εργαστήρια -όπως το γνωστό King Galon Gold Leaf Workshop- μπορείτε να αγοράσετε φύλλα χρυσού, αλλά και μικρά αναμνηστικά.

Θαυμάστε το παλάτι του Μανταλέι

Από μακριά το παλάτι του Μανταλέι θυμίζει κινηματογραφικό σκηνικό. Κτίστηκε ως κατοικία του βασιλιά Mindon Min και της βιρμανικής αριστοκρατίας και περιβάλλεται από τείχη και τάφρο μήκους άνω των δύο χιλιομέτρων σε κάθε πλευρά. Μετά τη βρετανική κατάκτηση χρησιμοποιήθηκε ως φρούριο και ένα μεγάλο τμήμα του συγκροτήματος παραμένει στρατιωτική ζώνη.

Τα περισσότερα ξύλινα κτίρια καταστράφηκαν προς το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου κατά τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς κι έτσι όσα υπάρχουν σήμερα είναι κυρίως ανακατασκευές της δεκαετίας του 1990. Παρ’ όλα αυτά, το παλάτι εξακολουθεί να δίνει μια εικόνα της κλίμακας και της επιβλητικότητας της τελευταίας βασιλικής πρωτεύουσας της Βιρμανίας. Την καλύτερη θέα προς το συγκρότημα θα απολαύσετε από τον πύργο-παρατηρητήριο στη νοτιοανατολική πλευρά. Από εκεί φαίνονται οι τάφροι, τα κόκκινα τείχη, οι χρυσές στέγες και διακρίνεται το γεωμετρικό σχέδιο της βασιλικής πόλης, με φόντο τον λόφο του Μανταλέι.

Ανακαλύψτε την φημισμένη αγορά νεφρίτη

Η Μιανμάρ συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους παραγωγούς νεφρίτη παγκοσμίως. Η εξόρυξη, η επεξεργασία και το εμπόριό του αποτελούν εδώ και αιώνες μία από τις σημαντικότερες οικονομικές δραστηριότητες της χώρας. Ο πιο πολύτιμος βιρμανικός νεφρίτης είναι ο jadeite με τις έντονες πράσινες αποχρώσεις που θεωρείται το σπανιότερο και ακριβότερο είδος. Χρησιμοποιείται σε κοσμήματα, γλυπτά και διακοσμητικά αντικείμενα μεγάλης αξίας.

Τα μεγαλύτερα κοιτάσματα νεφρίτη βρίσκονται στην πολιτεία Κάτσιν, στα βόρεια της Μιανμάρ, όμως ιδιαίτερα από τον 19ο αιώνα και μετά, το Μανταλέι εξελίχθηκε σε σημαντικό κέντρο κοπής, επεξεργασίας και εμπορίας του ημιπολύτιμου αυτού λίθου, χάρη στη στρατηγική του θέση πάνω στους εμπορικούς δρόμους προς την Κίνα. Για δεκαετίες μεγάλο μέρος της παραγωγής κατευθυνόταν στην κινεζική αγορά, όπου ο νεφρίτης θεωρείται σύμβολο κύρους, ευημερίας και καλής τύχης.

Κοντά στο παλάτι βρίσκεται η Jade Market, μια από τις πιοσυναρπαστικές και αυθεντικές περιοχές της πόλης. Η κίνηση εκεί ξεκινά νωρίς το πρωί, όταν έμποροι, διαμεσολαβητές και τεχνίτες εξετάζουν ακατέργαστες πέτρες κάτω από έντονα φώτα και μεγεθυντικούς φακούς, διαπραγματευόμενοι ασταμάτητα τις τιμές με βάση την ποιότητα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας μπορείτε να δείτε τεχνίτες να κόβουν, να σμιλεύουν και να γυαλίζουν νεφρίτη σε μικρά εργαστήρια με ανοιχτές πόρτες, όπου οι ήχοι των εργαλείων και των συνεχών παζαριών αναμειγνύονται με τη σκόνη από την κατεργασία.

Λίγο νοτιότερα μπορείτε να κάνετε στάση στο Shwe In Bin Kyaung, ένα ήσυχο μοναστήρι φτιαγμένο με ξύλο τικ στο τέλος του 19ου αιώνα. Είναι γνωστό για τα περίτεχνα ξυλόγλυπτα και τη γαλήνια ατμόσφαιρά του, που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την ένταση και τον θόρυβο της αγοράς Jade.

Διαβάστε ακόμα:

3 ευρωπαϊκές πόλεις για ένα εναλλακτικό καλοκαιρινό city break

Μάαστριχτ: Μπήκαμε στο αχανές δίκτυο των τούνελ που διασχίζουν υπογείως την ολλανδική πόλη

Αποστολή στα Βόρεια Άγραφα: Στον ορεινό ποιμενικό οικισμό της Πατλιάς