«Ώσπου να ζει ο άνθρωπος, τίποτα δεν γνωρίζει, τι του φυλάει η τύχη του και η μοίρα ήντα ορίζει». Τη μαντινάδα αυτή είδα γραμμένη σε ξύλο, κρεμασμένη σε ένα ξεχωριστό καφενείο που έτυχε να επισκεφτώ ένα καλοκαίρι στην Κρήτη. Στο «Καφενείον του Ράφτη» στο Σπήλι. Αυτά τα λόγια έμοιαζαν να περιγράφουν ακριβώς την ίδια τη ζωή. Γεμάτη απρόσμενες συναντήσεις, τυχαίες στιγμές και μέρη που ποτέ δεν φανταζόσουν ότι θα αγαπούσες τόσο.

16

Ποιος θα μου έλεγε, λοιπόν, πως όλα όσα αγαπώ στο καλοκαίρι, τον ήλιο, τη θάλασσα, τα βουνά, τα γλέντια, τις παρέες, τα μικρά στέκια και τα έναστρα βράδια, θα τα έβρισκα συγκεντρωμένα στην πιο «ονειρική» τους διάσταση, στην Κρήτη; Κι αν η ομορφιά της είναι τόσο μεγάλη ώστε ακόμη να μην έχω καταφέρει να τη γνωρίσω ολόκληρη, υπάρχουν κάποια μέρη που πάντα θα έχω μέσα στην καρδιά μου. Μέρη που με έκαναν να επιστρέφω, να συγκινούμαι, να γράφω τραγούδια. Το να διαλέξω, λοιπόν, μερικά από αυτά δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση. Πώς να χωρέσεις σε λίγες λέξεις έναν τόπο τόσο γενναιόδωρο σε εικόνες, χρώματα και συναισθήματα; Παρ’ όλα αυτά, θα προσπαθήσω να σας ταξιδέψω σε κάποια από τα αγαπημένα μου μέρη.

Το «Καφενείον του Ράφτη», με το οποίο ξεκίνησα τις σκέψεις μου, βρίσκεται στο χωριό Σπήλι, στο νότιο Ρέθυμνο, και αποτελεί ένα από τα πιο αυθεντικά στοιχεία της παλιάς φυσιογνωμίας του χωριού. Η ιστορία του ξεκινά το 1967, όταν ο Γιώργος Αυγενάκης, επαγγελματίας ράφτης από τα δεκαεπτά του χρόνια, άνοιξε το μαγαζί ως ραφτάδικο και καφενείο. Από το 2008, το «Καφενείον του Ράφτη» πέρασε στα χέρια του γιου του, Βαγγέλη, ο οποίος το ανέλαβε με πολλή αγάπη, μεράκι και σεβασμό στην ιστορία του. Μπαίνοντας μέσα, πραγματικά ένιωσα σαν να ταξιδεύω σε μια άλλη εποχή, με μια ραπτομηχανή και πλήθος ασπρόμαυρων φωτογραφιών στους τοίχους να ζωντανεύουν το παρελθόν. Πρόσωπα από άλλες δεκαετίες, παρέες, γλέντια, στιγμές καθημερινές αλλά και ξεχωριστές. Πολλές από αυτές τις φωτογραφίες τις έφερναν οι ίδιοι οι πελάτες για να τις αφήσουν εκεί, σαν ένα μικρό κομμάτι της δικής τους ιστορίας. Άλλες τις τοποθετούσε ο ίδιος ο Γιώργος Αυγενάκης και, κάπως έτσι, οι τοίχοι του καφενείου μετατράπηκαν σε ένα λεύκωμα αναμνήσεων. Αυτή η όμορφη συνήθεια συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Ο Βαγγέλης, συνεχίζοντας την παράδοση του πατέρα του, εξακολουθεί να γεμίζει τους τοίχους του καφενείου με φωτογραφίες ανθρώπων και στιγμών, δίνοντας πλέον χρώμα στις αναμνήσεις.

Επόμενο μέρος που θα μου μείνει σίγουρα αξέχαστο είναι το Κεδρόδασος, εκεί που κατοικούν τα αστέρια. Το Κεδρόδασος βρίσκεται νοτιοδυτικά των Χανίων, σε μικρή απόσταση από το Ελαφονήσι. Όταν το πρωτοείδα, ένιωσα πως είχα μπροστά μου έναν μικρό, κρυμμένο παράδεισο! Κέδροι ανάμεσα στη λευκή άμμο, γαλαζοπράσινα νερά και βράχια σκορπισμένα στο τοπίο, που κάνουν την εικόνα ακόμη πιο ξεχωριστή. Χωρίς οργανωμένες υποδομές, χωρίς πολλά γύρω σου και με τους ήχους της φύσης να πρωταγωνιστούν, το μέρος αυτό μου χάρισε αμέσως μια μοναδική αίσθηση ελευθερίας και ηρεμίας.

Στο Κεδρόδασος θα δεις και κάποιους κατασκηνωτές που έχουν ανακαλύψει το ιδανικό μέρος για λίγη απομόνωση και ουσιαστική επαφή με τη φύση. Όταν βραδιάζει, η μαγεία του γίνεται ακόμα πιο έντονη. Ποτέ άλλοτε δεν είχα δει τόσα πολλά αστέρια, τόσο καθαρά! Ξαπλώνεις δίπλα στη θάλασσα και κοιτάς τον ουρανό με τις ώρες. Είναι από εκείνες τις στιγμές που δεν χρειάζεσαι τίποτα άλλο, παρά μόνο να κοιτάς ψηλά, ακούγοντας τον απαλό ήχο των κυμάτων. Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβεις, μαγεύεσαι, εμπνέεσαι. Κάπως έτσι έγραψα ένα τραγούδι για τα αστέρια.

Λατρεύω τα χωριά. Κάθε φορά που επισκέπτομαι ένα νησί, θέλω να εξερευνώ και τα χωριά του. Νιώθω ότι εκεί μπορώ να γνωρίσω καλύτερα την παράδοση κάθε τόπου μέσα από εικόνες, έθιμα, πανηγύρια, αλλά και ανθρώπους που χαίρονται να μοιράζονται μαζί σου την ιστορία του. Έτσι, λοιπόν, με τη φίλη μου την Ελένη, βρεθήκαμε στο χωριό Μέλαμπες, νότια του Ρεθύμνου.

Ένας τόπος που κουβαλάει αιώνες ιστορίας και παράδοσης. Σήμερα, οι Μέλαμπες παραμένουν ένα πανέμορφο χωριό που διατηρεί τη γοητεία και τον αυθεντικό του χαρακτήρα. Πέτρινα σπίτια, αυλές, γραφικά σοκάκια. Συναντήσαμε μια παρέα χαρούμενων ανθρώπων. Κάποιοι περπατούσαν, άλλοι έπαιζαν μουσική και τραγουδούσαν. Σαν να γιόρταζαν κάτι. Μια κυρία τους ακολουθούσε και κερνούσε ρακές. Πόση ευτυχία μπορούσε να χωρέσει σε ένα στενό! Και κάπως έτσι, χωρίς να ξέρουμε ακριβώς τι γιορτάζαμε, τραγουδήσαμε μαζί τους, ήπιαμε, γελάσαμε. Ίσως τελικά αυτό να ήταν και το πιο όμορφο πράγμα που γιορτάσαμε εκείνο το βράδυ, την ίδια τη χαρά.

Ένα ακόμη χωριό που λάτρεψα είναι οι Αρχάνες, το πιο «χρωματιστό» χωριό του Ηρακλείου. Δεν με κέρδισε μόνο με την ομορφιά του, αλλά και με την αίσθηση φροντίδας που αποπνέει. Πανέμορφες γειτονιές, με αναπαλαιωμένα σπίτια, ζωντανά χρώματα και αυλές γεμάτες λουλούδια. Περπατώντας στις Αρχάνες, ήθελα συνεχώς να σταματώ και να φωτογραφίζω.

Κάθε γωνιά έκρυβε και κάτι διαφορετικό, ένα μικρό καφέ, μια ιδιαίτερη πόρτα, ένα σοκάκι. Όλα έμοιαζαν σαν να έχουν ξεπηδήσει από πίνακα ζωγραφικής! Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική, τα πλακόστρωτα σοκάκια και τα πολύχρωμα αρχοντικά δίνουν στο χωριό μια αίσθηση αρμονίας, δημιουργώντας παράλληλα μια αισθητική που δεν μοιάζει επιτηδευμένη, αλλά φυσική και αυθεντική. Αυτό το χωριό μοιάζει να έχει φτιαχτεί με πολλή αγάπη και ακόμη περισσότερο μεράκι.

Δεν ξέρω αν κατάφερα να σας μεταφέρω λίγη από την ομορφιά των αγαπημένων μου τόπων. Αυτό που ξέρω, όμως, είναι πως υπάρχουν μέρη που δεν μπορείς να περιγράψεις πραγματικά αν δεν τα περπατήσεις, αν δεν τα ζήσεις. Και γι’ αυτές τις αναμνήσεις θέλω να ευχαριστήσω τη φίλη μου την Ελένη, γιατί εκείνο το καλοκαίρι, ενώ το μόνο που ήθελα ήταν να την επισκεφτώ στην Κρήτη, εκείνη μου οργάνωσε την πιο ξεχωριστή «περιοδεία» της ζωής μου. Ίσως τελικά έτσι να έρχονται στη ζωή μας οι πιο αγαπημένοι προορισμοί, τα πιο αγαπημένα τραγούδια. Χωρίς σχέδιο και χωρίς να τα ψάχνουμε. Μέσα από έναν άνθρωπο, μια παρέα, μια βόλτα.

«Ώσπου να ζει ο άνθρωπος, τίποτα δεν γνωρίζει, τι του φυλάει η τύχη του και η μοίρα ήντα ορίζει».

Η Ελεονόρα Μανόνα είναι τραγουδοποιός / μουσικός / συνθέτρια.

Διαβάστε ακόμα:

Τα κορυφαία αξιοθέατα του Ηρακλείου

Το πανόραμα του γαστρονομικού πλούτου της Κρήτης

Λίμνη Κουρνά, Σηρικαριανό Φαράγγι, Κομολίθοι -3 μοναδικά τοπία στα Χανιά